Podstawowy krok każdego procesu wyceny to określenie jej przedmiotu. Niezależnie od tego czy wycenie podlega technologia, przedsiębiorstwo, czy udziały. Dokładne zdefiniowanie przedmiotu wyceny wskazuje kierunki analizy rynku, może sugerować metodę wyceny, czy nawet z góry warunkować modelowe założenia.

 

 

 

Pierwszy krok do zdefiniowania technologii to określenie statusu prawnego. Wycena technologii będzie się opierała poddawaniu analizie prawa i korzyści płynących z przedmiotu. Jak przypomina volante.pl/wyceny-technologii-innych-wnip/ przedmiot wyceny jest szczególnie ważny w przypadku technologii:

 

  • będących na wczesnym etapie rozwoju,
  • stanowiących wynik prac badawczo-rozwojowych prowadzonych w jednostkach naukowych
  • i będących przedmiotem procesu komercjalizacji.

 

        

 

W przypadku wyceny technologii, żeby określić przedmiot wyceny zazwyczaj wykorzystuje się przyjęty sposób ochrony własności intelektualnej. Podstawowe warianty ochrony własności, jakie mogą określać przedmiot wyceny to:

 

  1. patent,
  2. zgłoszenie patentowe
  3. oraz know-how.

 

 

Patent jest chroniony zgodnie z ograniczeniami czasowymi, a podtrzymanie ochrony wymaga ponoszenia określonych kosztów, specyficznych dla danego kraju i roku ochrony. Dlatego z punktu widzenia wyceny technologii, istotna jest także siła ochrony wynalazku, związana z zastrzeżeniami patentowymi, które wyznaczają zakres przedmiotowy prawa wyłącznego z patentu na wynalazek. Będzie ona bowiem warunkować realną ochronę wynalazku przed wpływem konkurencji (np. możliwością obejścia zastrzeżeń patentowych) i w efekcie przekładać się na jego ekonomiczny cykl życia. Należy mieć jednak na uwadze, iż nawet najsilniejsza ochrona patentowa nie gwarantuje pozycji monopolistycznej przez cały okres ochrony. Z tego względu istotne znaczenie dla modelu wyceny technologii ma analiza konkurencji i możliwego jej oddziaływania na przedmiot wyceny.

 

 

Metoda przeprowadzenia wyceny dokonywana jest w oparciu w zależności od celu. W przypadku szacowania wartości IP obowiązują ścisłe regulacje prawne, które można poznać na stronie - http://bridge.gov.pl/uczelnia/dobre-praktyki/wycena-ip/. Do realizacji tej wyceny brane są pod uwagę zarówno czynniki rynkowe jak i ekonomiczne.

 

Określenie know-how nie posiada prawnej definicji. Dla potrzeb wyceny trzeba pamiętać o zwróceniu uwagi na know-how jak na nieujawnione informacje techniczne lub technologiczne, które posiadają wartość gospodarczą. W trakcie wyceny istotny jest tutaj poufny charakter know-how. Wycena know-how opiera się na oszacowaniu wartości niejawnych. Jeśli technologia nie jest chroniona patentem, a równocześnie jej istota została przedstawiona publicznie np.

 

  • w prasie specjalistycznej,
  • na konferencjach naukowych,  co pozwala na jej odtworzenie przez znawcę, to nie można mówić o istnieniu know-how i przypisywaniu mu wartości.

 

 

Z uwagi na poufny charakter know-how, w modelu wyceny odrzucić należy możliwość licencjonowania praw do technologii. Przyjęty model komercjalizacji powinien zakładać używanie technologii przez jeden podmiot poprzez sprzedaż know-how lub wniesienie do spółki, która będzie go używać. Umowa know-how służy do uregulowania obrotu poufną wiedzą techniczną. W tym porozumieniu jedna ze stron zobowiązuje się do przekazania określonych informacji składających się na know-how, druga zaś – do zapłaty za uzyskane informacje i zachowania ich w tajemnicy.